Artikel 7

In mijn Grondwetswijzigingen laat ik 'm niet voor niets ongemoeid, Artikel 7, want het is één van de belangrijkste grondrechten die opgeschreven staan in onze Grondwet. Maar vaak ook het slechtst begrepen grondrecht. Laat ik het proberen uit te leggen.

Hoofdstuk 1 van de Grondwet, artikels 1 tot en met 23, beschrijven de grondrechten van de ingezetenen. En tegelijkertijd de beperking van de overheid. Deze artikelen zijn bedoeld om de Nederlanders van een dictatuur te beschermen, ze beperken de overheid in haar macht. Maar op zichzelf zijn deze artikelen alleen maar inkt op papier. Om een dictatuur te voorkomen is een diepgeworteld geloof in deze grondrechten van een groot deel van hen die de macht hebben nodig. Anders gezegd: als de meerderheid binnen de regering en de Staten Generaal de Grondwet naast zich neer legt, dan is democratie en een vrije samenleving opeens heel ver weg.

Maar nu specifiek op over artikel 7:
1. Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
2. De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen voorafgaand toezicht op de inhoud van een radio- of televisieuitzending.
3. Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de voorgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen toegankelijk voor personen jonger dan zestien jaar regelen ter bescherming van de goede zeden.
4. De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van handelsreclame.

In dit artikel staat eigenlijk niet veel meer dan dat niemand op voorhand toestemming nodig heeft om een mening te verkondigen middels iets dat gedrukt is, op radio of tv of middels andere middelen. Behalve als het om handelsreclame gaat. En als niemand toestemming hoeft te vragen om zijn mening in een krant gedrukt te hebben, hoeft ook geen krant op voorhand toestemming hebben om de mening te mogen drukken. En dat geldt net zo voor radiostations, tv-programma's of welk ander medium dan ook.

En precies hierom is het not done dat een lid van de wetgevende macht kritiek heeft op de inhoud van een discussieprogramma. Of op de gasten die aanwezig zijn. Of wat er gezegd wordt. Daar is de wet voor. Mocht er gezegd zijn dat de wet overtreedt, dan mag een rechter daar over oordelen. Niet een minister, Tweede Kamerlid, Eerste Kamerlid of premier of vice-premier. Want als iemand in een van deze rollen meent dat iemand niet in een talkshow aanwezig mag zijn dan neigt dat naar het negeren van artikel 7 van de Grondwet. Of op zijn minst onwetendheid van het bestaan of betekenis er van.

In Nederland is het zo geregeld dat alleen leden van de Staten Generaal een bewindspersoon kunnen aanspreken op het overtreden van een Grondwet. En het gebrek aan dualisme staat dat meestal in de weg.