Al decennia wordt er aan de linker kant van het politieke spectrum gesproken over samenwerking tussen en zelfs samen van partijen. Slechts in beperkte heeft dit ook echt ergens toe geleid, het beste voorbeeld daarvan is de fusiepartij GroenLinks.
Tot een echt brede linkse fusiepartij zal het nooit komen. Daarvoor liggen D66 en SP te ver uit elkaar. Maar eigenlijk ook GroenLinks en SP. D66 ziet in dat de SP veel te conservatief is om mee samen te werken. Bij GroenLinks is men enthousiaster, maar in de praktijk zie ik het er niet van komen. De Partij van de Arbeid is ideologisch teveel met zichzelf bezig om met andere partijen over samenwerking of samen gaan te praten. Als zij daar nu aan gaan beginnen, hebben ze te weinig om naar de onderhandelingstafel te brengen en zal er van het beetje PvdA-ideologie dat er nog over is niets meer overblijven.
Dan blijven er twee partijen over die toch al goeddeels in dezelfde vijver vissen: D66 en GroenLinks. Deze partijen horen beide tot de top twee van meest progressieve partijen van Nederland, beide horen ze tot de top twee van meest Europees gezinde partijen en tot de top drie van meest liberale partijen. Er zijn verschillen, maar die zitten hem voor een groot deel echt in nuances. Bij een fusie van deze partijen zijn twee scenario's mogelijk. Of eigenlijk vier.
Als het tegen zit, keert de rechter vleugel van D66 zich van de fusiepartij af en stemt voortaan VVD. En de linker vleugel van GroenLinks gaat zijn heil bij PvdA of SP zoeken. Bij dit scenario is een fusie tevergeefse moeite geweest, omdat het zetelaantal lager is dan voorheen van de twee partijen opgeteld. Met andere woorden: er is nu één partij die schommelt tussen de vier en zestien zetels in plaats van twee. De twee tussenscenario's, namelijk dat alleen de D66-aanhang de fusie niet ziet zitten en de GL-aanhang wel en andersom, slaan we voor het gemak over. Want het laatste scenario is het interessantst.
Als zowel de D66-aanhang als die van GroenLinks de nieuwe partij grotendeels trouw blijft, gaat er iets interessants gebeuren. Dan is er namelijk een brede progressieve partij ontstaan die structureel een fatsoenlijk aantal zetels in de volksvertegenwoordiging heeft. En dat is interessant. Voor de progressieve vleugel van de Partij van de Arbeid. Want als D66 en GroenLinks fuseren, zullen PvdA en SP dichter tegen elkaar aan gaan schuren. Hier zullen progressieve PvdA-ers niet blij van worden. Er zullen zelfs een paar overstappen naar de nieuwe fusiepartij. Wat er voor zal zorgen dat PvdA en SP nog dichter tegen elkaar aan gaan schuren. Anders gezegd: het kamp Samsom zou wel eens de PvdA kunnen verlaten. En dan staat het kamp Spekman weinig meer in de weg om te fuseren met de SP.
Aan de andere kant zal zich net zoiets voordoen. De VVD wordt de laatste jaren al conservatiever onder druk van de PVV. De komst van VNL, ook al zijn die nog niet heel succesvol, zal dit alleen maar verergeren. Een succesvolle progressieve fusiepartij zal enkele progressieve VVD-ers aantrekken. Waardoor de VVD de facto nog conservatiever wordt. Anders gezegd: het kamp Hennis-Plasschaert zou wel eens de VVD kunnen verlaten. En dan staat het kamp Zijlstra weinig meer in de weg om te fuseren met VNL.
Dit laatste scenario zou het politieke landschap behoorlijk vereenvoudigen. Niet omdat er drie partijen verdwijnen door fusies, maar omdat de politieke stromingen zich scherper gaan aftekenen. Naast een progressieve middenpartij zijn er een conservatieve rechtse partij en een conservatieve linkse partij. De andere partijen zouden hierdoor wel eens voor langere tijd in de marges kunnen verdwijnen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten