2 van de 10 - deel 6: De Uitsluiters

Doorgaans put ik enige hoop uit mijn '2 van de 10' blogjes: het gevaar lijkt groter dan het is en als de zwijgende massa opstaat, kan er nog altijd iets moois gebeuren. Maar vandaag ben ik somberder gestemd. Want, met nog 1% van de stemmen te tellen, de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen zijn binnen. Dat VVD en vooral PvdA niet beloond worden voor vier regeren is te lezen en te zien in alle kranten en tv-uitzendingen. Net zoals de winst van CDA, D66, GroenLinks en PVV.

Voor 15 maart was al duidelijk dat er veel partijen in de Tweede Kamer zouden komen. Ten eerste door de vele nieuwe partijen die zich hadden aangemeld en ten tweede door de peilingen. Het zijn er uiteindelijk 13 geworden. Wat nog bescheiden is als je het afzet tegen de 17 fracties die voor 15 maart in de Kamer zaten. Elf van die 13 partijen kenden we al, twee zijn er nieuw: DENK en Forum voor Democratie. Waarbij die laatste echt nieuw is en de eerste alleen in naam.

Wat opvalt is dat partijen die opkomen voor een beperkte groep en daarmee anderen uitsluiten en opvallend goed doen: PVV, DENK, FvD, 50Plus en ook VNL, al haalt die geen zetel, hebben allemaal meer stemmen gekregen dan in 2012. De SGP ongeveer evenveel. Samen hebben deze partijen die respectievelijk moslims, niet-moslims, buitenlanders, jongeren, buitenlanders en niet-orthodox christenen uitsluiten bijna 23% van de stemmen. Inderdaad, 2 van de 10. En hoewel ik ze niet helemaal tot dezelfde categorie wil rekenen, zijn het CDA en de SP in de laatste campagne ook niet erg inclusief geweest. En als je die erbij optelt, komt je zelfs aan 44% van de stemmen. 

Maar wat misschien nog wel het ergste is, is de stemmen- en zetelwinst sinds 2012 voor De Uitsluiters: de 6 partijen samen hebben 8,4% meer stemmen gekregen dan 5 jaar geleden. Nederland is een stuk egoïstischer gaan stemmen, lijkt het. En in hokjes gaan denken. Als we daartegenover de partijen zetten die in ieder geval de schijn van inclusiviteit ophouden (VVD, CDA, PvdA, GroenLinks, D66, ChristenUnie, SP en PvdD) dan zien we een bijna gelijke daling: 8,7%.

Op zich is er niets mis mee dat mensen vanuit hun eigen achtergrond, belang, portemonnee of interesse stemmen. Dat is waarschijnlijk altijd zo geweest en gaat voor het overgrote deel van de kiezers op. Maar de partijen waarop nu in toenemende mate gestemd wordt, zijn, anders dan in de tijd van de verzuiling, niet bereid aan de top samen te werken. Een coalitie, de zetelaantallen daargelaten, van PVV, DENK, VNL en SGP is onmogelijk. Omdat ze elkaar, niet zozeer als partijen, maar meer als achterban, uitsluiten.



Wat vooraf ging:
2 van de 10 - deel 1: Oekraïne referendum
2 van de 10 - deel 2: US Presidency
2 van de 10 - deel 3: Brexit
2 van de 10 - deel 4: de voorspelling
2 van de 10 - deel 5: Turkse verkiezingen in Nederland