Onlangs liet vice-premier Asscher een ballonnetje op over verplichte opvang van peuters. Of gratis opvang. Iets langer geleden liet Diederik Samsom een ballonnetje op over het verlagen van de leerplichtleeftijd naar drie jaar. Leuke ideeën, komen ongetwijfeld uit een goed hart, maar het is allemaal wel een beetje weinig en het spreekt niet echt van heel veel durf.
Al een paar decennia lang zien we dat een zuivere meritocratie niet werkt in Nederland. Tot op zekere hoogte is het maatschappelijke succes en het opleidingsniveau van de ouders mede bepalend voor het opleidingsniveau en maatschappelijk succes van het kind. Hierdoor wordt de kloof tussen arm en rijk groter en worden kinderen onnodig belemmerd in hun toekomstige carrièrekansen. En je kan argumenteren dat dat op macroniveau consequenties heeft voor de gehele economie.
Een belangrijke oorzaak van de relatieve achterstand die kinderen van laagopgeleide ouders hebben zit hem in de taalbeheersing. Kinderen die op jonge leeftijd weinig taal meekrijgen, kunnen dit in de rest van hun leven niet meer inhalen. Kinderen aan wie niet of weinig wordt voorgelezen, die veel voor de tv worden gezet, waar weinig mee gesproken wordt, lopen een taalachterstand op. Dat is al uitvoerig onderzocht. Dat kinderen van laagopgeleiden een taalachterstand oplopen door genoemde zaken, is ook al uitvoerig onderzocht. Een goed voorbeeld van hoe belangrijk taal is, is de rekentoets waar veel Tweede Kamerleden voor gezakt zijn. Die parlementariërs konden best rekenen, het lezen van de opgaven was gewoon net iets teveel gevraagd. Het is erg genoeg dat dit één generatie kan overkomen, maar stelt u zich eens voor wat voor effecten dit generatie op generatie heeft. Dit kan alleen tot tweedeling leiden.
Maar de overheid kan hier iets aan doen. Namelijk de leerplicht verlagen naar twee jaar. Als kinderen vanaf twee jaar oud naast de opvoeding van de ouders ook de opvoeding van pedagogisch medewerkers krijgen, zal dat een significant effect op hun taal hebben. Kinderen van laagopgeleiden en van niet Nederlands sprekenden zullen hier meest van profiteren, wat er voor zorgt dat de kansen op maatschappelijk succes voor de volgende generatie eerlijker verdeeld zullen worden. En voor de generatie daarop weer iets eerlijker.
Het mooie is dat de infrastructuur er al bijna is. Kinderdagverblijven worden een verlengde van basisscholen en zijn al in bijna alle buurten aanwezig. Gecombineerd met de faciliteiten van peuterspeelzalen, kom je echt al heel ver. En zoiets kost natuurlijk miljoenen, maar die investering moeten we maar maken als samenleving, want het levert zoveel op voor de generaties na ons. Maar een groot deel van het geld dat nodig zou zijn, is makkelijk vrij te maken. Subsidies aan peuterspeelzalen, opvangtoeslagen en WW-uitkeringen die niet meer uitgekeerd hoeven te worden aan werkloze pedagogisch medewerkers, kunnen allemaal ingezet worden om dit plan te financieren.
De ideeën van Samsom en Asscher kunnen goed dienen als eerste stappen voor mijn plan. In eerste instantie wordt er ruimte gemaakt voor een aantal verplichte uren voor driejarigen op de opvang. De volgende stap is de leerplicht naar drie jaar verlagen. Vervolgens worden er uren beschikbaar gemaakt voor tweejarigen en weer iets later wordt de leerplichtige leeftijd op twee gesteld.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten