Minder afval en afval meer scheiden. We zijn het zo'n beetje allemaal wel eens dat we daaraan moeten werken om de wereld leefbaar te houden en leefbaarder te maken. Gemeentes werken hard om zwerfvuil op te ruimen en te verminderen, om containers te plaatsen voor glas, plastic en organisch afval. Maar gek genoeg wordt tot nu toe de efficiënte manier om afval in te zamelen bijna structureel overgeslagen: de keten van fabrikant, groothandel en detailhandel.
Mondjesmaat gebeurt het al: elektronicawinkels berekenen een verwijderingstoeslag en zijn verplicht oude elektrische apparaten in te nemen. In supermarkten kun je oude lampen en batterijen kwijt. En natuurlijk het glas waar emballage over betaald moet worden. Maar verder kun je niets van de materialen die door groothandel en detailhandel verspreid worden daar terug brengen. Glas waar geen statiegeld op zit, plastic verpakkingen, kartonnen verpakkingen: als je goederen koopt, ontkom je niet aan deze bijkomende materialen. Maar zodra je klaar bent met wat erin zat, is het glas, plastic of karton afval geworden. Afval dat je niet terug kunt brengen naar waar je het vandaan hebt. Terwijl die winkel wel een, al is het soms een indirecte, relatie heeft met degene die de verpakking gemaakt heeft.
Een voorbeeld: Knorr maakt zogenaamde wereldgerechten die in een kartonnen doosje verpakt zitten. Knorr heeft deze verpakkingen gekocht bij een drukker die het karton weer bij een fabrikant vandaan heeft. Knorr verkoopt de doosjes aan de groothandel die ze vervolgens weer doorverkoopt aan de detailhandel. Als je als consument klaar bent met je wereldgerecht, zou het logisch zijn als je het kartonnen doosje terug kunt brengen naar de supermarkt waar je het gekocht hebt. Die kan het weer terug geven aan de groothandel die het op zijn beurt weer terug brengt naar Knorr. Knorr weet precies welk materiaal naar welke leverancier terug moet, zodat het kartonnen doosje en plastic zakje weer bij de juiste producent terecht komt. Deze producenten kunnen vervolgens zorg dragen voor het hergebruik van de geretourneerde materialen. Dit voorbeeld kan natuurlijk ook toegepast worden op hybride melkpakken, glazen potten met metalen deksels, plastic zakjes waar brood of groente in verpakt heeft gezeten, groente- en fruitresten en metalen blikken waar soep of bier in zat. Maar ook houten pallets, krimpfolie en kartonnen dozen waar flessen wijn in verpakt worden.
De keten verantwoordelijk maken voor (gescheiden) afvalinzameling heeft een aantal voordelen: de consument heeft één adres waar het afval naar toe gebracht kan worden. Ieder materiaal dat te hergebruiken is, komt op het juiste adres terecht. Er blijft vrijwel geen restafval over. En misschien nog wel het belangrijkste: omdat de hele keten verantwoordelijk is voor het terugnemen van afval, met de bijkomende kosten voor transport en scheiden, heeft de hele keten er belang bij de hoeveelheid gebruikte materialen zo laag mogelijk te houden. En om het aantal gebruikte materialen beperkt te houden, want dat maakt het scheiden makkelijker. Kort gezegd: als je wilt dat de hoeveelheid afval minder wordt en dat er meer gescheiden wordt, moet je degenen die verantwoordelijk zijn voor het produceren en verspreiden van dat afval er verantwoordelijk voor maken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten