De verzorgingsstaat rammelt. Vooral omdat de meeste grote beslissingen die aan de opbouw van de verzorgingsstaat hebben bijgedragen genomen zijn in een tijd die de meesten van ons niet hebben meegemaakt of ons niet meer kunnen herinneren. We kennen dientengevolge ook niet de situatie van voor de verzorgingsstaat uit eigen ervaring. Dat maakt het belang ervan moeilijk in te schatten. Wat mij betreft staat de verzorgingsstaat zelf niet ter discussie, maar is deze wel toe aan een flinke opknapbeurt. En wel op twee fronten.
Als we optellen wat er gespendeerd wordt aan kinderbijslag, kindgebonden budgetten, persoonsgebonden budgetten, studiefinanciering, bijstand, WW, AOW, zorgtoeslagen, huurtoeslagen, opvangtoeslagen, hypotheekrenteaftrek, WIA, ANW, IAOW, IOAZ, wajong en ziektewet wordt uitgegeven en dat bedrag delen door het aantal Nederlanders, dan schrikken we ons een paar hoedjes. Honderden euro's worden er vanuit rijksoverheid en gemeente gepompt naar alle huishoudens. Alle huishoudens, op een enkele alleenstaande in een huurappartement na wellicht. Elke nieuwe hervorming zorgt weer voor nieuwe hiaten waarvoor een potje gecreëerd moet worden. We hebben inmiddels zo veel potjes gecreëerd als dat er wetten en samenlevingsvormen zijn. Met de nodige bijkomende kosten van dien. Want een uitkering kost geld, maar de werknemer bij het UWV of de Belastingdienst die er over gaat, kost dat ook. Hoog tijd om dit eens goed te veranderen. Schaf alle bovengenoemde uitkeringen en regelingen af en vervang ze door een basisinkomen dat voor iedereen gelijk is. Alleen minderjarigen krijgen een deel gerelateerd aan hun leeftijd. Zo krijgen 0- en 1-jarigen één achttiende deel, 2-jarigen twee achttiende deel en zo voorts tot 18-jarigen die achttien achttiende deel krijgen.
Dit heeft een aantal voordelen. De administratie wordt een stuk eenvoudiger, wat een enorme bezuiniging bij het UWV en de Belastingdienst oplevert. De stigmatisering van een steuntrekker of een bijstandsmoeder verdwijnt, want iedereen krijgt een gelijke uitkering. Het fenomeen van de bijstandsmoeder verdwijnt in combinatie met een ander idee van mijn hand trouwens vrijwel uit het straatbeeld. Seizoensarbeid zal meer door Nederlanders die voorheen tot de werklozen en bijstandontvangers gerekend werden gedaan worden, omdat extra inkomsten niet tot korting op het basisinkomen leiden. Die zorgt voor minder arbeidsmigratie uit Midden- en Oost-Europa en alle problemen die daar bij horen. Vrijwilligerswerk zal populairder worden worden, omdat het UWV geen beperkingen meer oplegt aan werkzoekenden. De pensioenleeftijd, of AOW-leeftijd, al is die term dan achterhaald, wordt flexibel. Het onderscheid tussen werknemers enerzijds en meer flexibele werkers als uitzendkrachten en zzp-ers wordt kleiner. De drempel om zzp-er of een ander soort ondernemer te worden wordt kleiner omdat er nog steeds een vangnet is.
In het verlengde van het basisinkomen is eigenlijk nog een tweede verandering nodig. Met name om het idee van de flexibele pensioenleeftijd te laten functioneren. Hiervoor moeten we kijken naar het zorgverzekeringssysteem en het pensioenverzekeringssysteem hiernaar modelleren. Dat betekent dat iedere Nederlander verplicht is een basispensioenverzekering af te sluiten. En hij is vrij aanvullende verzekeringen af te sluiten bij verzekeraars naar keuze. Pensioenverzekeraars aan de andere kant zijn verplicht een basispensioenverzekering aan te bieden. Waarbij ook de verplichting geldt een projectie te maken voor wanneer de verzekerde met zestig met pensioen wil gaan of met vijfenzestig. Of zeventig. En alle opties daartussen. Hierdoor heeft iedere Nederlander op het moment van zijn zelfgekozen een pensioen een basisinkomen en een basispensioenuitkering. En men kan zelf kiezen om op enig moment een aanvullende verzekering af te sluiten. En het staat iedereen vrij om langer door te werken waarmee de uitkering van de verzekeraar hoger wordt.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten